Gjenerali italian që mbrojti kufijtë e Shqipërisë (1913)
Enrico Teloni ishte gjeneral i ushtrisë italiane dhe kryetar i Komisionit Ndërkombëtar të Kufijve, i ngarkuar nga Fuqitë e Mëdha për të përcaktuar kufirin jugor të Shqipërisë pas shpalljes së pavarësisë (1912).
Pse konsiderohet “gjeneral i shqiptarëve”?
Sepse Teloni:
- Mbrojti me vendosmëri kufijtë etnikë të Shqipërisë
- Refuzoi presionet greke për të përfshirë Korçën, Gjirokastrën dhe Çamërinë në Greqi
U mbështet në:
- statistika etnografike
- gjuhën e popullsisë
- dokumente osmane dhe dëshmi lokale
Ai deklaroi hapur se:
- Shqiptarët janë popull autokton dhe shumicë në këto troje.
- Kjo e bëri Telonin armik të drejtpërdrejtë të qarqeve shoviniste greke.
Pse e vranë grekët?
Më 23 gusht 1914, në zonën e Janinës (Epirit), Enriko Teloni u ekzekutua në pritë së bashku me bashkëpunëtorë të tij.
Arsyeja kryesore:
Sepse ai pengonte aneksimin grek të Jugut të Shqipërisë
Vrasja u krye nga:
formacione paramilitare greke (andartë) të mbështetura në heshtje nga qarqe zyrtare greke të kohës
Zyrtarisht u paraqit si “incident”, por:
Komisioni Ndërkombëtar dhe diplomatët e huaj e konsideruan vrasje politike të paramenduar.
Çfarë përfaqëson vrasja e Telonit?
Vrasja e tij ishte:
mesazh terrori ndaj çdo autoriteti që mbronte Shqipërinë përpjekje për të hapur rrugë pushtimit grek të Jugut.
Pas vrasjes:
- presioni grek u shtua situata në Jug u destabilizua
- Shqipëria humbi mbrojtjen e një figure kyçe ndërkombëtare.
Pse shqiptarët duhet ta kujtojnë?
Edhe pse nuk ishte shqiptar nga gjaku, Enriko Teloni, ra dëshmor për kufijtë e Shqipërisë është shembull i rrallë i ndershmërisë dhe drejtësisë historike meriton të përmendet si:
“Gjenerali që u vra sepse mbrojti Shqipërinë”.