Artikulli i 1901: Rreth 19 km nga Athina, banorët dinë vetëm shqip

Një dëshmi e rrallë historike nga fillimi i shekullit XX po rikthen në vëmendje realitete të panjohura të Ballkanit.

Më 31 gusht 1901, gazeta amerikane The Journal Junior – Minneapolis raportonte një fakt që sot tingëllon befasues: në një fshat vetëm rreth 12 milje larg Athinës, nxënësit nuk kuptonin asnjë fjalë në greqisht.

Sipas korrespondentit të kohës, në fshatin Salesi, mësuesi kishte zbuluar se fëmijët e zonës flisnin vetëm shqip dhe e konsideronin greqishten si një gjuhë të huaj.

Ky raport i medias amerikane hedh dritë mbi një realitet gjuhësor dhe kulturor që ka ekzistuar në disa zona të Greqisë në fillim të viteve 1900.

Ai ngre pyetje të rëndësishme mbi përbërjen etnike, gjuhësore dhe historike të rajonit në atë periudhë, si dhe mbi mënyrën se si identitetet kombëtare dhe gjuhësore janë formuar e transformuar me kalimin e kohës.

A ishte kjo një zonë e izoluar apo pjesë e një realiteti më të gjerë?

Dokumente të tilla historike hapin një debat interesant mbi të kaluarën dhe mbi historitë që shpesh kanë mbetur jashtë vëmendjes së madhe publike.